Mal rejimleri*

  1. Edinilmiş mallara katılma
  2. Mal ayrılığı
  3. Paylaşmalı mal ayrılığı
  4. Mal ortaklığı

Yasal mal rejimi ve mal rejimi sözleşmesi.

Tmk 202. maddesinde yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi kabul edilmiştir. Taraflar noterde mal rejimi sözleşmesi yapmamışlar veya evlenme sırasında mal rejimini seçmemişler ise kanuni mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmiş sayılırlar.

Mal rejimi sözleşmesi kişiye sıkı surette bağlı olup bizzat taraflarca imzalanmalıdır. Vekil aracılığı ile mal rejimi sözleşmesi yapılamaz. Mal rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra noterde yapılan düzenleme veya onaylanma şeklinde yapılmalıdır. Taraflar evlilik müracaatı sırasında yetkili memura yazılı olarak hangi mal rejimini seçtiklerini bildirebilirler. Evlenme memurlarının mal rejimi sözleşmesi yapma yetkisi yoktur. Ancak bu hususta yapılan yazılı müracaatı alıp evlenme defterine kaydederler.

Eşlerin birinin talebi üzerine mal ayrılığına geçiş.

Tmk. 206 da eşlerden birinin talebi üzerine, mahkeme haklı bir sebep varsa mevcut mal rejiminin mal ayrılığı rejimine dönüşmesine karar verebilir.

Özellikle aşağıdaki hâllerde haklı bir sebebin varlığı kabul edilir:

1. Diğer eşe ait malvarlığının borca batık veya ortaklıktaki payının haczedilmiş olması,

2. Diğer eşin, istemde bulunanın veya ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmüş olması,

3. Diğer eşin, ortaklığın malları üzerinde bir tasarruf işleminin yapılması için gereken rızasını haklı bir sebep olmadan esirgemesi,

4. Diğer eşin, istemde bulunan eşe malvarlığı, geliri, borçları veya ortaklık malları hakkında bilgi vermekten kaçınması,

5. Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması.

Eşlerden biri ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise, onun yasal temsilcisi de bu sebebe dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi halinde mal ayrılığına geçiş.

Eşlerden birinin talebi üzerine, mahkemece ayrılığa karar verilmesi halinde talep üzerine mal ayrılığı rejimine geçilmesine de karar verilebilir. Eşlerden birinin hangi hallerde ayrılık kararı isteyebileceği Tmk 197 de düzenlenmiştir.

Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır.

Eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de yukarıdaki istemlerde bulunabilir.

Alacaklının talebi üzerine mal ayrılığına geçiş.

Alacaklı tmk 210. Maddesine dayanarak alacağını tahsil edebilmek için hakimden mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir. Husumet her iki eşe yöneltilmelidir. Borçlu eşin yerleşim yeri mahkemesi davaya bakmakla yetkilidir. Alacaklının borcu ödendikten sonra eşler tekrar mal ortaklığına geçilmesine karar verilmesini isteyebilirler.

Kanun gereği mal ayrılığına geçiş.

Eşler mal rejimi sözleşmesiyle mal ortaklığı rejimini kabul etmişlerse, eşlerden birisinin iflasına karar verilmesi halinde, tmk 209 da yer alan düzenlemeye göre ortaklık kendiliğinden mal ayrılığına dönüşür.

Mal ayrılığına geçiş halinde, mal varlığı daha önceki mal rejimine göre tasfiye edilir.

Mal ayrılığına geçişi gerektiren nedenler ortadan kalktıktan sonra eşlerden birisinin talebi üzerine hakim önceki mal rejimine geçişe karar verebilir.  Ayrıca eşler her zaman yeni bir mal rejimi sözleşmesi yapabilirler.

*Av. Mehmet Erbil

 

 

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum Yaz


En fazla 500 karakter. 500 karakter kaldı.